Leszek Lachowiecki 27 09 09

data publikacji: 6 października 2009

Słuchając obrad Kongresu Kultury Polskiej nie uprzedzony uczestnik starcia twórców i ekonomistów (wśród których rolę spiritus movens przyjął na siebie prof. Jerzy Hausner, wspierany przez znacznie bardziej ortodoksyjnego prof. Balcerowicza) odnosi przemożne wrażenie, iż po ideologicznej deregulacji państwa, która obezwładniła sektor usług publicznych, liberałowie przypuszczają atak na kulturę. Skądinąd jest to świetnie prosperująca gałąź gospodarki – przy zaledwie 0,6% wydatków z budżetu generuje 5% PKB! Trudno więc zarzucić jej PRL-owski anachronizm, co nie znaczy, że nie istnieją w niej instytucje skostniałe, wymagające reformy. Próba prof. Hausnera pozbawienia państwa centralnej roli w dotowaniu kultury zakłada istnienie innych, świadomych wagi problemu podmiotów, wyposażonych w niezbędne instrumenty finansowe. To samorządy, ale także mecenat prywatny.

Pytanie: czy Polska nie jest zbyt małym krajem dla indywidualnych donatorów – pozostało bez satysfakcjonującej odpowiedzi. W przypadku samorządów łatwo wskazać bogate ośrodki, fundujące mieszkańcom zróżnicowaną, bezpłatną ofertę kulturalną (przykładem Warszawa) i rozpaczliwie biedną prowincję, gdzie zlikwidowane placówki oświatowo-kulturalne (np. kina) przekształcono w magazyny. Jerzy Hausner w swym projekcie wykazał jednak nieco litości dla środowiska twórców i artystów, przyznając mu niewielkie ulgi. Dla prof. Balcerowicza wszelkie ulgi lub odpisy na rzecz kultury równają się zamąceniu idealnego modelu fiskalnego, w którym podatek liniowy zajmuje centralne miejsce. Kultura – według niego – powinna zostać potraktowana na równi ze stoczniami. Czy z podobnym efektem? Reżyser filmowy Krzysztof Krauze trafnie zauważył, że reforma w tym kształcie nie może być robiona przez ekonomistów z pomocą twórców kultury, lecz – na odwrót – powinna zaangażować artystów i działaczy, wspomaganych przez ekonomistów.

Na pytanie, dlaczego Telewizja Polska nie poinformowała o Obradach Kongresu wyjaśniono, ze 80 procent zainteresowanych uczestniczy w obradach – zatem (w domyśle) niemal wszyscy o tym wydarzeniu wiedzą. Ten sofizmat świetnie pokazuje dewastujący efekt polityki, wkraczającej w obszar kultury. Gorszące rozstrzygnięcia wokół TVP uświadamiają jedynie smutną prawdę, że tzw klasa polityczna zbudowała własną subkulturę, daleką od standardów akceptowanych w cywilizowanych krajach Europy. Nie tylko mówi ona zupełnie innym językiem, hołubi odmienne wartości, ale z chamską bezceremonialnością niszczy fundamenty medium – telewizji – które w najbardziej demokratyczny sposób potrafi realizować misję upowszechniania kultury. Niestety, w tej dewastacji – nie od wczoraj - uczestniczą także politycy lewicy, co nie dziwi: oni także stracili kontakt z Kulturą, zadowalając się jej groteskowym, podporządkowanym grze politycznej, ersatzem.

Archiwum

Powrót do poprzedniej strony